Tóm tắt nội dung [Ẩn]
Theo phong tục truyền thống và quan niệm tâm linh của người Việt, việc cúng giỗ nên được thực hiện TRƯỚC 1 ngày mất chính thức (gọi là ngày giỗ tiên) hoặc tổ chức đúng vào NGÀY MẤT chính thức (giỗ chính). Tuy nhiên, do điều kiện công việc bận rộn hoặc con cháu ở xa, nhiều gia đình thường băn khoăn không biết có được làm giỗ lùi lại hay không. Hãy cùng Đá Minh Lập tìm hiểu câu trả lời chi tiết ngay dưới đây.
1. Bản chất và ý nghĩa tâm linh của ngày cúng giỗ
Sau khi người thân mất, vào ngày nào thì đúng ngày đó vào năm sau sẽ là ngày giỗ của họ và chúng ta phải tính theo lịch Âm. Theo quan niệm dân gian, vào ngày mất của người quá cố hằng năm, chân linh của họ được các vị quan Thần Linh cho phép trở về với gia đình để nhận đồ dâng cúng, chứng giám lòng thành và phù hộ độ trì cho con cháu.

Nghi lễ cúng giỗ là dịp để con cháu bày tỏ lòng hiếu kính và tưởng nhớ tổ tiên.
2. Giải đáp: Nên cúng giỗ trước hay sau ngày mất là đúng nhất?
Thông thường, làm giỗ cho người quá cố đúng ngày là trọn vẹn nhất. Tuy nhiên, nếu gia đình bận rộn hoặc con cháu ở xa không thể tụ họp, việc linh động thay đổi thời gian cúng giỗ cần tuân theo các quy tắc tâm linh sau:
Tại sao phong tục truyền thống thường cúng giỗ trước 1 ngày?
Việc làm giỗ trước 1 ngày (gọi là ngày Giỗ Tiên) là hoàn toàn phù hợp với phong tục. Đây là ngày mời hương linh người quá cố cùng các bậc tiên tổ về ngự lãm trước để chuẩn bị cho ngày giỗ chính. Đối với các dịp Giỗ Thường (Cát Kỵ) từ năm thứ 3 trở đi, gia đình có thể tổ chức vào ngày Giỗ Tiên để thuận tiện cho việc sum họp con cháu vào ngày cuối tuần.
Có được cúng giỗ sau ngày mất (lùi ngày) không?
Theo các chuyên gia phong thủy và tâm linh, tuyệt đối KHÔNG NÊN cúng giỗ sau ngày mất. Quan niệm dân gian cho rằng, nếu làm giỗ muộn (lùi ngày), chân linh người đã khuất sẽ phải chịu đói khát, không được tôn trọng và không thể nhận được đồ lễ. Nếu bắt buộc phải thay đổi, gia đình chỉ được làm giỗ trước ngày mất chính thức.
Khi thực hiện làm giỗ lệch ngày, gia chủ cần làm một lễ nhỏ xin phép các vị thần linh thổ địa ngoài nghĩa trang và trên ban thờ gia tiên trong nhà trước để báo cáo lý do, xin bề trên cho phép chân linh người quá cố được về nhận đồ lễ.

Mâm cơm cúng giỗ ngọt lành, tươm tất dâng lên bề trên và người đã khuất.
3. Lưu ý đặc biệt đối với Giỗ Đầu, Giỗ Hết và Giỗ Thường
Không phải ngày giỗ nào cũng có thể linh động làm trước ngày mất. Gia chủ cần phân biệt rõ ba mốc thời gian quan trọng sau:
- Giỗ Đầu (Tiểu Tường - sau 1 năm) và Giỗ Hết (Đại Tường - sau 2 năm): Đây là những ngày giỗ thuộc giai đoạn hộ tang, còn nhiều bi ai. Nghi thức này bắt buộc phải cúng đúng ngày mất hoặc làm trước ngày mất, tuyệt đối không được lùi ngày giỗ hay gộp chung với vong linh khác để đảm bảo sự tôn nghiêm.
- Giỗ Thường (Cát Kỵ - từ năm thứ 3 trở đi): Lúc này hương linh đã an nghỉ nơi chín suối, gia đình có thể làm lễ xin phép tổ tiên và các vị thần linh để tổ chức giỗ trước 1 - 2 ngày vào dịp cuối tuần, giúp con cháu có điều kiện về đông đủ.
- Có được gộp các ngày giỗ lại làm một không? Đối với các chân linh từ hàng đời trước (cụ, kỵ) có ngày mất gần sát nhau trong cùng một tháng, gia đình có thể làm lễ xin phép gộp chung vào một ngày làm lễ giỗ tập thể để thuận tiện sửa soạn, nhưng ngày giỗ của cha mẹ thì vẫn nên làm riêng.
4. Bài văn khấn xin làm giỗ trước hoặc sau ngày mất chuẩn nhất
Trước khi tổ chức lễ giỗ lệch ngày, gia chủ cần sửa soạn bàn thờ sạch sẽ, trang nghiêm, bày biện hương hoa, trà quả, nước, nến và thắp hương đọc bài văn khấn xin phép sau đây:
Con cúi đầu kính lạy:
- Đức Phật A Di Đà, Bồ Tát Quán Thế Âm cùng chư vị Thánh Hiền.
- Chư vị Thần Linh: Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch tại gia.
- Tổ tiên nội ngoại, ông bà cha mẹ họ... (nêu họ của gia chủ) cùng chư vị Hương Linh.
Hôm nay là ngày... tháng... năm... (Tính theo Âm lịch)
Con/Chúng con tên là:..., Tuổi:...
Ngụ tại địa chỉ:.......................................
Vì lý do... (nêu lý do cụ thể, ví dụ: gia đình bận công việc, đi làm ăn xa...), gia đình con không thể tổ chức lễ giỗ cho ông/bà/cha/mẹ/người thân (tên người mất) vào đúng ngày... tháng... năm... như thường lệ.
Nay gia đình con xin thành tâm khấn nguyện, xin phép làm lễ giỗ trước/sau ngày giỗ chính vào ngày... tháng... năm... để tỏ lòng hiếu kính, nhớ ơn và tưởng nhớ đến công lao dưỡng dục của người thân đã khuất.
Cúi xin chư vị Thần Linh, chư vị Hương Linh chứng giám lòng thành, chấp thuận cho chúng con được thực hiện nghi lễ giỗ vào ngày đã trình bày. Nguyện cầu chư vị Thần Linh, tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình chúng con luôn được bình an, mạnh khỏe và gặp nhiều may mắn.
Chúng con xin cúi đầu thành tâm cảm tạ!
Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần, cúi lạy 3 lạy)
Cách gieo đài âm dương xin đài khi khấn giỗ
Sau khi khấn xong, bạn có thể dùng hai đồng tiền đài gieo xem có được chấp thuận hay không. Nếu xuất hiện một đồng xấp và một đồng ngửa nghĩa là bề trên đã đồng ý. Trường hợp hai đồng cùng xấp hoặc cùng ngửa, hãy thành tâm đọc lại bài khấn và xin lại đến lần thứ 3. Nếu vẫn chưa được, hãy đợi hết một tuần hương, dâng thêm lễ vật rồi xin lại, đa phần bề trên sẽ thấu hiểu và cho phép.

Bài văn khấn xin làm giỗ trước hoặc sau ngày mất chuẩn phong thủy để gia chủ sử dụng.
5. Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị mâm cơm cúng giỗ
Ngày giỗ là dịp để con cháu trong gia đình cùng nhau sum vầy, tụ họp và bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới người đã khuất. Khi dâng cúng tiền vàng hay mâm cơm, điều quan trọng nhất không phải là mâm cao cỗ đầy hay đốt thật nhiều vàng mã, mà là sự thành kính từ tâm của con cháu. Các cụ luôn bao dung, soi đường chỉ lối cho con cháu làm điều thiện lành chứ không trách móc nếu gia đình vô tình có sai sót nhỏ.

Anh em con cháu quây quần đoàn tụ trong ngày giỗ để thắt chặt tình cảm gia đình.
Trước khi hóa vàng mã cho các cụ, gia chủ nhớ ghi rõ tên tuổi, năm mất của hương linh lên đồ lễ và đọc văn khấn xin hóa vàng để người khuất nhận được trọn vẹn lễ vật ở thế giới bên kia.

Hóa tiền vàng đúng cách sau khi tàn hương để gửi lòng thành đến các bậc tiền nhân.
Để việc thờ cúng và tâm linh dòng họ được trọn vẹn nhất, bạn nên tìm hiểu thêm các bài viết hướng dẫn dưới đây:
- Nên cúng giỗ sáng hay chiều, làm sao cho chuẩn nhất: Xem chi tiết tại đây
- Làm gì cho người mất trong vòng 49 ngày để linh hồn siêu thoát: Hướng dẫn chi tiết
- Có nên xây mộ đá không và kinh nghiệm xây lăng mộ dòng họ: Tìm hiểu ngay tại đây
Hy vọng những chia sẻ trên của Đá Mỹ Nghệ Minh Lập đã giúp quý khách giải đáp được thắc mắc về việc cúng giỗ trước hay sau ngày mất chuẩn phong thủy. Bên cạnh việc thờ cúng chu toàn, việc tôn tạo phần mộ gia tiên khang trang cũng là cách thể hiện chữ Hiếu sâu sắc nhất.
Nếu quý khách có nhu cầu xây dựng, tôn tạo các công trình tâm linh bằng đá cao cấp như: lăng mộ đá, mộ đá đẹp, cuốn thư đá, lăng thờ đá, hay các mẫu mộ đá công giáo xuất sắc nhất hiện nay, xin vui lòng liên hệ ngay với chúng tôi:
ĐÁ MỸ NGHỆ MINH LẬP
- Hotline: 0395.000.535 (Gặp anh Lập để được tư vấn tận tình nhất)
- Website: damyngheninhvanninhbinh.com
- Địa chỉ: Làng nghề đá Ninh Vân, Hoa Lư, Ninh Bình



